ÁRBÓK 1997 - Í FJALLHÖGUM MILLI MÝRA OG DALA

ÁRBÓK 1997 - Í FJALLHÖGUM MILLI MÝRA OG DALA

ISK 3.500.00

Árbókin 1997 er landlýsing í tveimur hlutum en bókin fjallar um hálendið milli Mýrasýslu og Dalasýslu ásamt grannbyggðum hvorrar sýslu.

Nánari upplýsingar um vöru

Guðrún Ása Grímsdóttir sagnfræðingur ritar um svæðið Mýrasýslumegin, en Árni Björnsson þjóðháttafræðingur um svæðið Dalamegin. Eru þættir þeirra álíka að vöxtum. Haukur Jóhannesson jarðfræðingur ritar stutta grein um jarðfræði hálendisins.

Efnistök:
Í aðfaraorðum að þætti sínum segir Guðrún Ása Grímsdóttir að þátturinn sé „að mestu bundinn við fjalllendið milli Mýra og Dala austan af Holtavörðuheiði og vestur á Fossaveg sem liggur uppúr Hnappadal og kemur til byggða í Hörðudal.“ Að vísu sé einnig veitt „yfirlit yfir landslag og búskap og leiðir á Mýrum og í Hnappadal frá fjöru til fjalls.“ Markmiðið sé „að veita lítilsháttar yfirsýn yfir breytilega skapað landslag á hálendi sem þjóðvegir nútímans liggja að á alla vegu og mörgum er greiðfært að ganga. Um sviðið liggja fornir alfaravegir um holt og hæðir og jafnframt má finna ótal nýjar leiðir.“

Meðal kafla: Um Norðurárdal. Sanddalur. Baula og nálæg fjöll. Við Hreðavatn. Á Grímsdal. Umhverfi Vikravatns. Vestan Gljúfurár. Langavatn og nálægt fjalllendi. Langavatnsdalur, Sópandaskarð. Um Grenjadal. Undir Grímssstaðamúla. Um Hraundal. Skarðsheiðarvegur vestri. Á Grjótárdal. Háleiksvatn. Hítardalur og Hítarvatn. Milli Hítardals og Hnappadals. Í Kolbeinsstaðahreppi og á Hnappadal.

Árni Björnsson hefur þátt sinn með því að fjalla um fornar nafngiftir, sýslumörk og vegi, forna og nýja. „Dalalönd nefndist í Landnámu svæðið fyrir botni Hvammsfjarðar þar sem segir að Auður djúpúðga næmi land …“ „Dalaheiði virðist höfundur Laxdælu nefna fjallgarð þann sem lykur um Dalalönd að sunnan og austan.“ „… mörk þeirra umboða, sem síðar urðu Snæfellsnessýsla og Dalasýsla, [munu] fram um 1500 verið við Skraumu, enda náði landnám Auðar djúpúðgu þangað.“ „Eftir 1500 voru sýslumörkin lengi miðuð við ána skammt utan við bæinn Gunnarsstaði sem er ysti bær í Hörðudalshreppi.“ „Langvegur … hófst við Gunnarsstaði og lá [inn með Hvammsfirði] um Lækjarskógsfjörur … í átt að Þorbergsstöðum … vestur yfir Sauraleiti og fram Laxárdal …og um Hvammssveit …“ „Suður-Dalir kallaðist að jafnaði svæðið sunnan Hvammssveitar, með öðrum orðum Hörðudalshreppur, Miðdalahreppur og Laxárdalshreppur.“ Um þessi lönd fjallar þátturinn.

Helstu kaflar: Vestliðaeyri. Útbæir og uppland þeirra. Fjallgarður í suðri. Svínbjúgur. Hólsbotn. Hörðurdalur að vestan. Laugardalur og Sópandaskarð. Vífilsdalur. Hörðurdalur að austan. Snóksdalur. Miðdalir að austan og sunnan. Sökkólfsdalur að vestan. Brattabrekka. Austurárdalur. Reykjadalur. Geldingadalur, Gamalhnúkar. Náhlíð. Haukadalur og afréttir, Haukadalsskarð. Þverdalur. Laxárdalsháls, Laxárdalsheiði. Búðardalur.

Höfundar texta:
Guðrún Ása Grímsdóttir f. 1948, sagnfræðingur.
Árni Björnsson f.1932, þjóðháttafræðingur.
Auk þess skrifar Haukur Jóhannesson um jarðfræði í bókinni.

Höfundar mynda:
Björn Þorsteinsson.

Landsuppdrættir:
Guðmundur Ó. Ingvarsson landfræðingur teiknaði staðfræðikort eftir prentuðum frumgögnum frá Landmælingum Íslands með leyfi LMÍ.